Türkiye’de İklimi Etkileyen Faktörler
– Matematik konum; Türkiye orta kuşakta yer alması nedeniyle, dört mevsimi belirgin olarak yaşar.
– Özel konum;
✦ Çevresindeki denizler iklimin ılımanlaşmasını ve kıyı bölgelerin yağış miktarlarının artmasını sağlar.
✦ Kıyılardan iç kesimlere gidildikçe karasallık artar (Aşırı ısınma ve soğuma).
✦ Güneyde yer alan çöller ısıtıcı, kuzeydeki Avrupa ve Sibirya soğutucu etkide bulunur.
✦ Türkiye yaz mevsiminde Asor ve Basra basınç sistemlerinin etkisi altındadır. Kış mevsiminde ise İzlanda ve
Sibirya basınç sistemleri Türkiye’yi etkisi altına alır.
– Yeryüzü şekilleri de Türkiye iklimini oldukça önemli şekilde etkiler.
✦ Dağların uzanış doğrultusu denizin olumlu etkilerinin Karadeniz ve Akdeniz Bölgeleri’nde iç kesimlere ulaşmasını engeller.
✦ Ülkemizde güneyden kuzeye enleme bağlı olarak, batıdan doğuya doğru ise yükselti nedeniyle sıcaklıklar düşer.
✦ Türkiye’de güney yamaçlar Güneşe göre konum (bakı) nedeniyle daha sıcaktır. Bu nedenle yerleşmeler özellikle
dağların güney yamaçlarında yoğunlaşmıştır.
Türkiye’de rüzgarlar KAYIPSAKAL kelimesiyle nitelenir. Bu kelimelerdeki sessiz harfler kuzeybatıdan başlayarak rüzgarların baş harflerini gösterir. Kuzeybatı-Karayel, Kuzey-Yıldız, Kuzeydoğu-Poyraz, Güneydoğu-Samyeli (Keşişleme), Güney-Kıble, Güneybatı-Lodos. Doğudan esen rüzgarlar gün doğusu, batıdan esenler gün batısı olarak adlandırılır.
Türkiye’de Sıcaklık Dağılışı
Sıcaklık dağılışını etkileyen önemli noktalardan birisi karasallıktır. Karasallık iç bölgelere gidildikçe deniz etkisinden uzaklaşılması ile ortaya çıkar. Karasal iklimlerin yaşandığı bu bölgelerde sıcaklık farkları fazla, kış sıcaklıkları düşük, kar ve don olayları yoğundur. Ülkemizde karasallığın en fazla yaşandığı bölge Doğu Anadolu’dur. Bu bölgede devreye yükselti de girmiştir. Ülkemizde özel konum nedeniyle üç farklı iklim tipi, matematik konum (enlem) etkisiyle dört mevsim bir arada yaşanmaktadır.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder